İran’ın uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, Türkiye, Brezilya ve İran dışişleri bakanları tarafından imzalandı. Uranyum takasının Türkiye’de yapılacağı da bu imza ile resmileşmiş oldu.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ile ve Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, İran ile Batılı ülkeler arasında uranyum takasını öngören ve üzerinde mutabakat sağlanan ortak formülü ele almak üzere bir araya geldi.
“Lula da Silva, Erdoğan ve Ahmedinejad toplantının ardından tarihi anlaşmayı imzaladı.
İran’ın uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, Türkiye, Brezilya ve İran dışişleri bakanları tarafından imzalandı.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran Dışişleri Bakanı Menuçehr Mutteki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim, uranyum takası konusunda üzerinde uzlaşılan mutabakat metnini imzaladı. İmza töreni, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Brezilya Cumhurbaşkanı Lula Da Silva ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın huzurunda yapıldı.
Uranyum takasının Türkiye’de yapılacağı da bu imza ile resmileşmiş oldu.
İRAN 1200 KİLO URANYUM TAKAS EDECEK
İran, Türkiye ve Brezilya’nın ortak girişimiyle varılan anlaşma çerçevesinde, 1200 kilogram uranyum takas edecek.
İran’ın resmi haber ajansı İRNA’ya göre, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ramin Mihmanperest, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim’im, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lulma da Silva ve İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın huzurunda imzaladıkları anlaşma öncesinde, takas işleminin Türkiye’de yapılacağını belirtti.
İran’ın 1200 kilogram düşük seviyede zenginleştirilmiş uranyumu yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumla takas edeceği kaydedildi.
TÜRKİYE, İRAN VE BREZİLYA ARASINDA İMZALANAN ORTAK BİLDİRİDEN: İRAN İSLAM CUMHURİYETİ, 1200 KG DÜŞÜK DÜZEYDE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUMU TÜRKİYE’DE MUHAFAZASI KONUSUNDA MUTABIKTIR
Türkiye, İran ve Brezilya arasında imzalanan ortak bildiriye göre ”İran İslam Cumhuriyeti 1200 kg düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu Türkiye’de muhafazası konusunda mutabıktır. Türkiye’de olduğu süre zarfında sözkonusu düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum İran’a ait olmaya devam edecektir. İran ve UAEA, Türkiye’de bahsekonu düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun muhafazasını izlemek için gözlemci konuşlandırabilir” dendi.
AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, İran, Türkiye ve Brezilya arasında ortak bildiride şunlar yer alıyor:
”Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasına (NPT) bağlılığımızı teyit ederiz, NPT’nin ilgili maddeleriyle uyumlu olarak, İran İslam Cumhuriyeti dahil tüm taraf devletlerin ayrımcılık yapılmadan barışçı amaçlarla nükleer enerjiyi araştırmayı geliştirme ve üretme ve kullanma (ve nükleer zenginleştirme faaliyetleri dahil nükleer yakıt çevrimi) hakkını hatırlatırız.
Şu anda, karşılıklı etkileşim ve işbirliği çağına taşıyacak olumlu, yapıcı ve çatışmacı olmayan bir atmosfer yaratacak ileriye bakan bir süreci başlatacak bir fırsatımız olduğuna güçlü inancımızı dile getiririz.
Nükleer yakıt değişiminin, nükleer enerji santrali ve araştırma reaktörü yapımı dahil özellikle barışçı nükleer işbirliği dahil çeşitli alanlarda işbirliğini başlatacak bir araç olduğuna inanıyoruz.
Bu temelde, nükleer yakıt değişimi, milletler arasında işbirliği ve olumlu yapıcı bir hareket başlatacak bir başlangıç noktasıdır. Böyle bir hareket, İran’ın NPT’den kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tehlikeye sokacak tedbir, eylem ve retorik açıklamalardan kaçınmak yoluyla her türlü çatışmanın yerini alarak ve çatışmadan kaçınarak barışçı nükleer faaliyetler sahasında olumlu etkileşim ve işbirliği sağlamalıdır.
Yukarıdakiler temelinde, yukarıda sözü edilen nükleer işbirliğini kolaylaştırmak bakımından, İran İslam Cumhuriyeti 1200 kg düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu Türkiye’de muhafazası konusunda mutabıktır. Türkiye’de olduğu süre zarfında sözkonusu düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum İran’a ait olmaya devam edecektir. İran ve UAEA, Türkiye’de bahsekonu düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun muhafazasını izlemek için gözlemci konuşlandırabilir.”
-”MÜŞTEREK TAAHHÜTLER TEMELİNDE…”-
İran’ın bu bildirinin yayın tarihini takip edecek yedi gün içinde UAEA’na yazılı olarak resmi kanallarla mutabakatını bildireceği ifade edilen ortak bildiri şöyle devam ediyor:
”Viyana Grubunun (ABD, Rusya, Fransa ve UAEA) olumlu yanıtı üzerine, değişimin ayrıntıları İran ve özellikle Tahran Araştırma Reaktörüne (TAR) ihtiyaç duyulan 120 kg yakıtın aktarılmasını taahhüt etmiş olan Viyana Grubu arasında yazılı bir anlaşma ve uygun bir düzenlemeyle tespit edilecektir.
Viyana Grubu bu hükme dair taahhüdünü açıkladığında, iki taraf 6′ncı maddede belirtilen mutabakatın uygulanmasını taahhüt edeceklerdir. İran İslam Cumhuriyeti bir ay içinde düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu (1200 kg) teslim etmeye hazır olduğunu açıklamıştır. Aynı mutabakat temelinde Viyana Grubu bir yıl geçmeden İran Araştırma Reaktörüne gerekli 120 kg yakıtı iletmelidir.
Bu bildirinin şartlarına saygı gösterilmediği takdirde, İran’ın talebi üzerine, Türkiye süratle ve şartsız olarak İran’ın düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumunu İran’a iade edecektir.
İran İslam Cumhuriyeti’nin P5 1 ülkeleri ile her iki tarafın önerilerinin ortak noktaları uyarınca, müşterek taahhütleri temelinde ortak konularda görüşmelere Türkiye’de tekrar başlama kararını memnuniyetle karşılıyoruz.”
Türkiye ve Brezilya, İran’ın NPT’ye bağlılığını ve üye devletlerinin nükleer hakkını hayata geçirmek yolundaki yapıcı rolünü takdirle karşılandığı ifade edilen bildiride, aynı şekilde İran İslam Cumhuriyeti’nin de dost ülkeler Türkiye ve Brezilya’nın, İran’ın nükleer haklarını kullanabileceği uygun ortamın yaratılması için sarfettikleri yapıcı gayretlerini takdir ettiği belirtildi.
AA
